Formasyon: 4-4-2 mi, 4-2-3-1 mi? Avrupa ne yapıyor?

Futbolda değişken çok.
Hiçbir şeyin tek başına direkt etkisi olmasa da, biraraya geldiklerinde bütünü oluşturuyorlar.
Dolayısıyla öncelik ve oranlarına göre futboldaki her tabirin bir ehemmiyeti var.

Formasyon, yani diziliş de onlardan biri.

Ama özünde; "Moda, insanın kendisine yakışanı giymesidir" misali, en iyi formasyon, takıma ve oyunculara en uygun formasyondur.

***

Fenerbahçe neredeyse 10 yıldır 4-2-3-1 varyasyonlarını uyguluyor.
Aykut Hoca da; taraftarların büyük bir aşkla 4-4-2 beklediği şu günlerde, bu "alışkanlığı" bozmak istemiyor.

Bir 4-4-2 "fetişisti" olsam da, kazanılmış alışkanlıkların bir kalemde silinmemesi gerektiği konusundaki hassasiyeti anlayabiliyorum.

Kaldı ki; Aykut Kocaman da şahsi olarak bir 4-4-2 hayranı ve bunu saklamıyor.

***

Peki Fenerbahçe'nin ihtiyacı ne?
4-4-2 mi, 4-2-3-1 mi demeden önce; Avrupa futboluna bir göz atalım isterseniz.

Avrupa'nın büyükleri ve milli takımları hangi formasyonu tercih ediyorlar?
Olumlu/olumsuz her konuda Avrupa'da oynanan modern futbolu işaret ederken; futbulun temel unsurlarından formasyon konusunda takip edip örnek almamak olmaz herhalde.

***

Bir futbol taktik blogu olan Zonal Marking'in maç analizlerinden derlediğim formasyonlara bakalım isterseniz.

Önce Avrupa Şampiyonası'ndan başlayalım.

Özetle;

İtalya, 4-3-1-2 oynadı.
Almanya, 4-2-3-1 oynadı.
İspanya, 4-2-3-1 oynadı. [Fabregas'ın en uçta oynadığı maçlarda forvet sayarsak.]
Fransa, 4-5-1 oynadı.
Portekiz, 4-1-4-1 oynadı. [Meireles'i bizim de böyle kullanmamız gerek, bence]
İngiltere, 4-4-2 oynadı.

Görülüyor ki; ağırlık 4-2-3-1 türevlerinde. Yalnızca İtalya ve İngiltere çift forvet oynamış.

İtalya-Almanya 2-1

Fransa-İspanya 2-0

İspanya-Portekiz 0-0

İspanya-İtalya 4-0

İngiltere-İtalya 0-0

Bu sezon oynanan Şampiyonlar Ligi grup maçlarına bir bakalım:

Özetle;

Benfica, 4-1-4-1 oynadı.
Barcelona, 4-3-3, formasyon yazmak güç, tiki-taka diyelim.
Shakhtar, 4-2-3-1 oynadı.
Juventus, 3-5-2 türevleri oynadı.
Chelsea, 4-2-3-1 oynadı.
Ajax, 4-1-4-1 oynadı.
Manchester City, 4-2-3-1 oynadı.
Dortmund, 4-2-3-1 oynadı.
Real Madrid, 4-2-3-1 oynadı.
Porto, Portekiz gibi; 4-3-3 türevi oynadı.
PSG, 4-3-2-1 oynadı.
Celtic, 4-4-1-1 oynadı.

Burada da ağırlık 4-2-3-1 ve türevlerinde. Yukarıdaki 12 takım arasından sadece 1 takım -o da bazen- çift forvet oynadı, Juventus.

Benfica-Barcelona 0-2

Shakhtar-Juventus 0-1

Juventus-Chelsea 3-0

Manchester City - Ajax 2-2

Dortmund-Real Madrid 2-1

Chelsea-Juventus 2-2

Manchester City-Real Madrid 1-1

Porto-PSG 1-0

Real Madrid-Manchester City 3-2

Shakhtar-Chelsea 2-1

Celtic-Barcelona 2-1 

Avrupa Şampiyonası ve Şampiyonlar ligi bir kenarda dursun; kendi liglerinde ne yapıyorlar, ona da bakalım.

Almanya:

Dortmund, 4-2-3-1 oynadı.
Leverkusen, 4-4-1-1 oynadı. 4 orta saha oyuncu ve sıfır kanat ile.
Bayern Münih, 4-2-3-1 oynadı.
Schalke, 4-2-3-1 oynadı.

Dortmund-Leverkusen 3-0

Bayern Münih-Dortmund 1-1

Leverkusen-Schalke 2-0

Schalke-Bayern Münih 0-2

Dortmund-Schalke 1-2

İngiltere:

Liverpool, 4-3-3 türevi ile oynadı. [3-5-2 de var.]
Manchester United, maça göre en çok formasyon değiştiren takım. 4-4-2 de var 4-2-3-1 de. Sir.
Tottenham, 4-4-2 oynadı.
Manchester City, 4-2-3-1 oynadı.
Chelsea, 4-2-3-1 oynadı.
Arsenal, 4-1-4-1 oynadı.
Newcastle United, 4-4-2 oynadı.

Milli takımları da 4-4-2 oynuyor. Avrupa'da oynayanlar 4-2-3-1, domestic kalanlar ise 4-4-2 oynuyor İngiltere'de.

Man Utd-Liverpool 2-1

Tottenham-Man Utd. 1-1

Man City - Man Utd 2-3

Chelsea-Liverpool 1-1

Manchester Utd.-Arsenal 2-1

Chelsea-Manchester City 0-0

Newcastle Utd-Manchester Utd 0-3

 İtalya:

Juventus, 3-5-2 oynadı.
Napoli, 3-4-2-1 oynadı.
İnter, 4-3-1-2, 3-4-2-1 ve 3-5-2 oynadı.
Roma, 4-3-3 türevi oynadı.
Fiorentina, 3-5-1-1 oynadı.
Milan, 4-2-3-1 ve 4-3-3 oynadı.


Juventus'un Conte ile 3-5-2'ye dönmesi, namağlp şampiyonluk ve Napoli'nin de yıllardır 3-5-2 ile yukarılarda olması, İtalya liginde 3-5-2 furyasını yeniden açmış gibi görünüyor.

Juventus-Napoli 2-0

İnter-Napoli 2-1

İnter-Roma 1-3 [Sneijder var]

Juventus-İnter 1-3

Juventus-Fiorentina 0-0

Milan-Fiorentina 1-3

Milan-Juventus 1-0

Milan-İnter 0-1

Napoli-Lazio 3-0

Roma-Fiorentina 4-2

 İspanya:

Barcelona, 4-3-3 türevleri ama aslında formasyon yok, tiki taka var.
Real Madrid, 4-2-3-1 oynadı.
Atletico Madrid, 4-4-1-1 ve 4-2-3-1 türevleri oynadı.
Sevilla, 4-2-3-1 oynadı.
Valencia, 4-2-3-1 oynadı.
Malaga, 4-2-3-1 oynadı.

Ağırlık yine 4-2-3-1'de. Çift forvet oynayan yok 6 kulüp içerisinde.

Valencia-Sevilla 2-0

Barcelona-Atletico Madrid 4-1

Real Madrid-Atletico Madrid 2-0

Malaga-Valencia 4-0

Sevilla-Real Madrid 1-0

Barcelona-Real Madrid 2-2

Valencia-Atletico Madrid 2-0

Fransa ve Portekiz:

PSG, 4-3-2-1 oynadı
Marsilya, 4-2-3-1 oynadı.
Benfica, 4-4-1-1 oynadı.
Porto, kanatları açık 4-5-1 oynadı.

Çift forvet oynayan yok. Ağırlık 4-2-3-1 türevi.

PSG-Marsiya 2-2

Benfica-Porto 2-2

Özetin özeti;


Derlenen;

8 şampiyona.
47 maç.
36 farklı takım.

Bunlardan;

4-2-3-1: 16'sı 4-2-3-1 oynuyor.
4-4-2   : Tottenham, Newcastle ve İngiltere Milli takımı olmak üzere, yalnızca 3 takım 4-4-2 oynuyor.

Tek forvet: 27 takım tek forvet oynuyor.
Çift forvet: 7 takım çift forvet oynuyor. [Bunlardan Man Utd ve İnter farklı şablonlara da sahip.]


4'lü savunma: 32 takım.
3'lü savunma: Yalnızca İtalya'da olmak üzere, 4 takım.

***

Görüldüğü gibi 4-2-3-1'de ciddi bir ağırlık söz konusu.
Dörtlü savunma önünde defansif ve ofansif orta sahalar ile kenarlardan oyun kurabilen kanat oyuncuları ve en uçta bir merkez oyuncu.

Tabii en başta dediğim gibi; en iyi formasyon, takıma uygun olandır.

4-2-3-1'de; yani Real Madrid, Bayern Münih, Dortmund vb. takımların oynadığı ideal formasyonda;
Beklerin çıkan, 
Orta saha ikilisinin hem kesen, hem top yapabilen, 
Kanatların oyun kurabilen ve skora katkı yapan, 
Forvet arkasının oyun kurabilen, skor üretebilen ve ama savunmaya da yardım eden,
Forvetin ise ilerde top tutabilen oyunculardan oluşması gerekiyor.

Muhtemel mevcut ile ne kadar uygun Fenerbahçe kadrosu, bir bakalım:

Yukarıdaki kadro;
Sola Caner, sağa Topuz değişikliği ile 4-4-1-1'e de evrilebilir.
Kuyt'ı ileri çekerek 4-4-2'ye de,
4-3-3'e de.

***

Mevcut ve muhtemel Fenerbahçe kadrosu, -bence- tüm formasyonlara büyük oranda uyum sağlayabilir.
Bunların hangisinden en fazla verim alabileceğimize ise Aykut Hoca karar verecektir.

Ancak Kasımpaşa, Antalya, Karabük ve Elazığ maçlarındaki puan kayıplarının formasyon ile bir alakası yok bence.

Hırsın, iştahın, ileri oynama isteğinin bilhassa ilk yarılarında az olduğu maçlardı ve hepsinde geriye düştük.
Zaten neredeyse her maçta geriye düştük.

Demek ki hep kontrollü başladık.

Sanırım oyuncu grubu ve formasyondan ziyade; kontrollü oyun anlayışımızı gözden geçirmemiz gerekecek.

Ama illa ki bir değişiklik yapılmaz zorunda.

Zira, aynı şeyleri yaparak farklı sonuç beklemek beyhude.

***
Avrupa futbolunun köklü takımlarının 4-2-3-1/ 4-4-2  Tek/çift forvet seçimlerini incelemek istedim.
Fenerbahçe formasyonu ve detaylarını başka bir yazıya bırakalım şimdilik.

Devamını oku...